Demokratîzebûn
Atilla Durak EBRU
Em li Tirkiyeyê ji bo demokrasiyê dixebitin…

Wek Komeleya Heinrich Boll Stiftung; em dixwazin tev li hewldanên ji bo parastina çand û azadiyên li Tirkiyeyê bibin.

Armanca me ya sereke, alîkarî kirin û pêş ve xistina baweriya demokrasiyek azadîxwaz û beşdarî ye. Parastin û hilberîna çanda piralî, vatiniya demokrasiyê ya sereke ye. Em jî; gava li pirsgirêkên ku em dixwazin çareser bikin dinêrin, hemû ol û şiklên rêvebiriyê bi tevayî didin ber çav, bi gelek awayan bêtirs hewl didin ku rêyên çareseriyê derxînin holê. Di xebatên xwe de em bi Saziyên Civakî yên Sîwîl yên Tirkiyeyê û mirovên zanyar re di nav hevkariyê de ne. Em mijarên ku li Tirkiyeyê wek tabû tên dîtin ji niqaşê re vedikin. Em dixwazin di pêvajoya demokratîk bûyinê de alîkariya derdorên ku dengên wan nayê bihîstin bikin; hewl didin ku cudatiyên etnîk, olî an jî cinsî ji holê rabin û ji bo derdorên ji hev cuda wekheviya firsendê daxwaz dikin. Bi van armancan li qada demokrasiyê em li gor çar sernivîsan xebatên xwe didomînin;

  • YE (Yekîtiya Ewropa) û pêvajoya reforman,
  • Ol û demokrasî,
  • Mîlîtarîzm û pirsgirêka Kurd,
  • Mijarên wek tabû tên dîtin; dubendîperestî, neteweperestî, ji paşerojê hesab pirsîn…

Wek ku Heinrich Boll dibêje;
“Rastîparêzî bi mudaxîl bûyinê gengaz dibe.”

DİSA Pirtûka"Kula Ziman" Hat Weşandin

Bikaranîna zimanê zikmakî di perwerdeyê de mafekî mirovî ye. Gelek ji wan deqên ku çarçoweya huqûqa hevçerx diyar dikin, perwerdeya bi zimanê zikmakî wekî mafekî destnîşan dikin ji bo mirovan; herwiha dabînkirina vî mafî wekî berpirsyariyeke dewletê ya xizmetguzariya yeksan a li hemwelatiyan dibînin. Lewma, bar û berpirsiyariya dewletê ye ku hewl bide şert û tedbîrên ji bo îstifadekirina ji vî mafî teqez û cîbicî bike.

“Kula Ziman” hêvîdar e ku piştevan û hander be ji bo berdewambûn û kûrtirbûna nîqaşên ku îro derheqê bikaranîna zimanê zikmakî di perwerdeyê de têne gerandin û, herwiha, li Tirkiyeyê –bikaranîna kurdî di perwedeyê de jî tê de - têgihiştineke pirzimanî bê pêşxistin di perwerdeyê de. dûmahîk»

Enstîtuya Diyarbekirê Bo Lêkolînên Siyasî û Civakî

- Enstîtûya Diyarbekirê bo Lêkolînên Siyasî û Civakî (DİSA) di 8’ê Adara 2010’an de, li Diyarbekirê, ku bajarekî xwedî nasnameyeke dîrokî û girîngiyeke navendî ye, di serî de Kêşeya Kurd, li ser pirsgirêkên siyasî, civakî, aborî û çandî yên Tirkiyeyê projeyên lêkolînê bi rê ve dibe.DİSA saziyeke xweser a ramanî ye û bi înîsiyatîfa şazdeh kesayetiyên ve hatiye avakirin. Nirxên sereke yên perspektîfa DİSA’yê pêk tînin, demokrasî, mafên mirovan û dijayetiya li cudakariyê ne. Enstîtû hewl dide mirovên xwedî bîr û ramanên cuda di bin sîwana van nirxan de bîne ba hev û di navbera wan de rê û derfetên diyalogê peyda bike. dûmahîk»

Leşker-Siyaset

- Di vê pirtukê de pêşkeşî û gengeşiyên ku Komeleya Heînrîch Boll Stîftung di 20-21ê Çiriya Paşînê 2009an de li Stenbolê bi navê “Di Siyaseta Tirkiyê de Rola Artêşê: Têkîliyên Leşker-Sîwîl, Sektora Ewlekariyê û Kontrola Sîwîl” çêkiribû cîh digrin. Hûn pirtûkê dikarin ji rupela me ya webê bidestxin. Her weha hûn dikarin şiklê PDFê jî ji vê de rê daxînin. Dûmahîk»

KOVAR

Hejmara 2. ya Kovara HEVJÎNê Derket

- September 16, 2010 - Babeta dosyayê 2. hejmara kovara hewildana Hevjîn LGBTTê (Lezbiyen, Gay, Bîseksuel, Travestî, Transseksuel) ku xebatên xwe li Diyarbekirê didomîne, “KOÇBERΔ ye.
Hir çiqas di pirsgirêka koçberiya Tirkiyê de rewşa kesên LGBTTê bê zanîn jî, di gengeşiyên li ser koçberiyê de an van kesên han nikarin cîh bigirin, an jî nikarin ew bi xwe rojeva xwe pêkbînin. Hevjîna ku ji vê rastiyê hayîdar e, ev pirsgirêka han radixe ber çavan û her weha wekî rastiyekî LGBTTê bi xwendevanên xwe re jî parve dike. dûmahîk»

Ewil kovara hemcînsbazên Kurd: Hevjîn

- Hewildana Hevjîn LGBTT (Lezbiyen, Gay, Bîseksuel, Travestî, Transseksuel) ku ev 3 sal e xebatên xwe li Diyarbekirê didomîne, bi navê “Hevjîn” kovarekî derxist. Armanca derxistina kovarê ew e ku kesên LGBTT yên li Diyarbekir û di herêma Rojhilatê Başûr de dijîn bikaribin xwe bighînin LGBTTyên din, her weha cûdarengiya LGBTTyiyan eşkere bikin û bi taybetî jî gengeşiya li ser pirsgirêkên homofobî û cûdaxwaziyê, bikaribin li herêma Rojhilatê Başûr de jî pêkbînin dûmahîk»

Weşanên

Koçberiya Mecbûrî û Diyarbekir

- Navenda Pêşketinê ji bo rewşa mexdûrên koçberiyê bizanibe û jiyana wan ê rojane fambike û bide famkirin, lêkolînekî berfireh çêkir. Ev lêkolîna ji alî Komeleya Heînrîch Boll Stîftungê ve bi navê “Koçberiya Mecbûrî û Diyarbekir” hate çapkirin. dûmahîk»

Sêgoşeyê ReşPembe Naye Girtin / Pelamara Azadiya Rêxistinîbûnê

- Niwêneriya Komeleya Heînrîch Boll Stîftûng ya Tirkiyeyê, piştgiriya pelamara rêxistina LGBT’yê ya Komeleya Îzmîrê Sêgoşeyê ReşPembe pêktîne dike, ku ev pelamar bi navê “Sêgoşeyê ReşPembe Naye Girtin / Pelamara Azadiya Rêxistinîbûnê” tê zanîn,
Piştî serîlêdana Walîtiya Îzmîrê, dozgeriya bajêr li der heqê Komeleya Îzmîrê Sêgoşeyê ReşPembe, bi daxwaza girtinê dozekî vekir ku ev doz 9’ê Sibatê 2010’an de bi celsa ewil destpê dike... Dûmahîk»

Edebiyata Klasîk a Kurdî

- Hê jî dema li ser Kurdî û hebûna Kurda tê axaftin, hinek hene dibêjin ku, “Eger Kurd doza mafê xwe dikin, wê çaxê ka ziman û edebiyata wan, ka dîroka wan?”. Bê guman amanca vê nivîsê ne ew e ku em îsbata Kurdî û dîrok û edebiyata Kurda li wan kes û der û doran re bikin. Ji xwe ew jî ne bi awayekî zanyarî, lê bi piranî awayekî siyasî ev pirsgirêka han dinirxînin. Eger di şirovekirina dîrokê de esasekî zanyarî bê bijartin, an jî di lêkolîna dîroka ziman û edebiyata Kurdî de rêberê lêkolînvanan zanistî be, ewê jî bibînin ku, dîroka ziman û edebiyata Kurdî ji gelên dîn yê herêmê ne kêmtir e; heta ji gelekan jî pêştetir e. Fehim Işık dûmahîk»

Mîlîtarîzm: Nîşane û Şiyane

- Dema ku pêwîstî bi polîtîkayekî din hebe, divê zimanekî nû û nîşanên nû bête ecibandin. Ango ji dêvla kevin, pêwîstî bi nîşan û gavên siyasî yên nû heye ku divê vana ji alî civakê ve jî ji bo aştiyekî ‘bihevre’ bête parvekirin.
Gavên ewil yên vî babetî ew e ku divê artêş her ku diçe zêdetir bikeve bin kontrola sîvîlan, siyaset wekî qadekî sîvîl bête bilêvkirin, qada siyasetê divê ji nîşanên leşkerî bête paqijkirin û herî dawî jî divê ji civakê re rê bête vekirin ku bikaribe siyaset û viyana xwe pêşve bibe. Metna axaftina Dr. Ulrîke Dufner e dûmahîk»
afiş

Konferansa Navnetewî

Di Siyaseta Tirkiyê de Rola Artêşê

- Di kevneşopiya dewleta Tirkiyê de, artêş di rewşeke desthilatdar de ye. Artêşê, vatiniya xwe bi ewlekariya welat ve sînor nake; her dem di kar û barên siyasî, civakî û aborî de jî xwedî helwesteke desthilatdar e. Artêşê, ji damezirana komarê vir ve, sererast an bi awayên din, her dem hewl daye ku, her qada jiyanê li gor ray û ramana xwe dîzayn bike. Artêş, di nav serweriya netew-dewlet de bi rolekî navendî cîh girtiye û bi temsîlên xwe wek Tirkiyeya nûdem hatiye lanse kirin.

Têkiliya artêş û dewletê, hewce ye ku, li gor demokratîkbûna YE (Yekîtiya Ewropa), pêşketina civaka sîwîl, sîwîlbûyina siyasetê ji nuh ve bê nirxandin û li gor van prensîban têkeve rewş û statuyeke nuh.

Di vê babetê de mijarên hewceyî niqaşê ev in:

dûmahîk»

DI PIRSA KURDÎ DE HUQÛQ Û EDLAHÎ

Pirsa kurdî pirsekî demokrasî û edlahiyê ye

- Komara Tirkiyê ji damezrandina xwe heta niha bi pirsa kurdî re mijûl e. Rêvebirên welat ev pirsgirêka ku di 25 salên dûmahiyê de piranî wekî şerê çekdarî derketiye pêş, her dem xwestine ku bi polîtîkayên ewlekariyê çareser bikin. Lê eşkereye ku ev polîtîkayên han, ji çareserkirinê pirsgirekê wê de, pirsgirekê zêdetir tevlihev kiriye. Piştî ku hat dîtin pirsa kurdî êdî bi polîtîkayên emnahiyê naye çareserkirin, rêvebirên siyasî destpêkirin li riyên din geriyan. Ev pêvajoya ku berî niha bi navê “Vebûna Kurdî”, dû re jî bi navê “Vebûna Demokratîk” li ser tê axaftin, divê bi vê nêrînê han ve bê nirxandin. Ji alî din ev pêvajo, ji ber ku aliyên din a pirsê, ango aliyên azadî, huqûqî û edlahiyê ya pirsê jî li ber raya giştî eşkerekir, girîng û biqîmet e. Sezgîn Tanrikulu dûmahîk»
film afişi

Xelat

Ez û Nurî Bala

- Fîlma Derhêner Melîsa Onelê ya bi navê “Ez û Nûrî Bala” ku di 46’emîn Mîhrîcana Fîlmê ya Porteqala Zêrîn li Antalyayê de di nav 92 belgefîlman de ketibû lecê, “xelata belgefîlma yê herî başê ewilîn” wergirt.
Wekî belgefîlma biyografiya Esmerayê ku bi zimanê wê hatiye çêkirin, bi me dide nîşandan ku em bi çavê Esmerayê bikaribin li bêrîkirin, yêbûn, koçberî û dijwariyê binêrin. dûmahîk»

Koçberiya Mecbûrî

- Komeleya Heinrich Boll Stiftung, alîkariya konferansa navneteweyî ya bi navê “Li Tirkiyeyê Koçberiya Mecbûrî û Siyasetên Hukûmetê” ya ji teref Weqfa Etudên Aborî û Civakî ya Tirkiyeyê (TESEV) li Odeya Bazirganî û Endustriyî ya Wanê hat çêkirin dike. dûmahîk»
homofobi foto

Nûnertiya Tirkiyeyê ya Komeleya Heinrich Boll Stiftung, alîkariya projeya Kaos-gl ya bi navê “Meyldariya Cinsî û di Gerîneka Nasnameya Cinsî de Jin” dike. Bi vê projeyê em hêvî dikin ku, him raya giştî nasname û hebûna homoseksuel, bîseksuel û transeksuelan bibîne, him jî LGBT “pircurebûyina çandî” ya civaka xwe ferq bike û li hember cudatiyên xwe hestyar be. dûmahîk»
[To view the FlexVideoPlayer you will need to have Javascript turned on and have Flash Player 9 or better installed.]